
فرمول محاسبه سوددهی و مستمری نهایی در صندوقهای بازنشستگی تکمیلی
صندوقهای بازنشستگی تکمیلی، ستون فقرات برنامهریزی مالی بلندمدت برای دوران بازنشستگی محسوب میشوند. در دنیای امروز که امید به زندگی رو به افزایش است و سیستمهای بازنشستگی دولتی با چالشهای فزایندهای روبرو هستند، اهمیت این صندوقها دوچندان میشود. این صندوقها نه تنها به افراد کمک میکنند تا استقلال مالی خود را در دوران کهولت حفظ کنند، بلکه با سرمایهگذاری هدفمند داراییها، به رشد اقتصادی کشور نیز یاری میرسانند. با این حال، درک نحوه عملکرد این صندوقها، به ویژه فرمولهای محاسبه سوددهی و مستمری نهایی، برای هر ذینفع و حتی برای تصمیمگیرندگان و مدیران صندوقها ضروری است. این مقاله به بررسی عمیق و جامع این مفاهیم میپردازد تا راهنمایی کامل و روشنی را برای فهم پیچیدگیهای مرتبط با محاسبه بازدهی و پرداختهای بازنشستگی ارائه دهد.
هدف اصلی صندوقهای بازنشستگی تکمیلی، جمعآوری حق بیمه یا مشارکتها از اعضا و سرمایهگذاری آنها به گونهای است که در زمان بازنشستگی، سرمایه انباشته شده به همراه سود حاصل از آن، به صورت مستمری ماهانه یا سایر اشکال پرداخت، به عضو بازپرداخت شود. پیچیدگی اصلی در این میان، نحوه محاسبه دقیق این “سوددهی” و “مستمری نهایی” است که تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد. این عوامل شامل نرخ بازده سرمایهگذاری، هزینههای عملیاتی صندوق، تورم، طول عمر مورد انتظار، سیاستهای پرداخت و حتی قوانین و مقررات دولتی میشود. در ادامه، به تشریح گام به گام و جزء به جزء این فرمولها و عوامل تأثیرگذار خواهیم پرداخت تا تصویری شفاف از مکانیسم عمل این صندوقها ارائه دهیم.
مفهوم صندوقهای بازنشستگی تکمیلی و اهمیت آنها
پیش از ورود به جزئیات فرمولها، لازم است تا درکی روشن از ماهیت و اهمیت صندوقهای بازنشستگی تکمیلی داشته باشیم. صندوقهای بازنشستگی تکمیلی (یا مکمل) نهادهای مالی هستند که با هدف فراهم آوردن امنیت مالی بیشتر برای افراد در دوران بازنشستگی، علاوه بر یا به موازات سیستمهای بازنشستگی اصلی (دولتی یا اجباری)، فعالیت میکنند. این صندوقها معمولاً بر اساس مدل “مشارکتهای تعریف شده” (Defined Contribution – DC) عمل میکنند، به این معنا که مقدار مشارکت فرد و/یا کارفرما در طول دوره کاری مشخص است، اما مستمری نهایی به عملکرد سرمایهگذاری صندوق و عوامل دیگر بستگی دارد.
اهمیت این صندوقها از چندین منظر قابل بررسی است:
- افزایش امنیت مالی: با افزایش سن و هزینههای زندگی، اتکا تنها به مستمریهای دولتی ممکن است کافی نباشد. صندوقهای تکمیلی یک لایه حمایتی اضافی ایجاد میکنند.
- مدیریت ریسک: این صندوقها با جمعآوری سرمایه از تعداد زیادی از افراد و سرمایهگذاری متنوع آن، ریسک را پخش کرده و فرصتهای بازدهی بهتری را فراهم میآورند.
- تشویق به پسانداز بلندمدت: ساختار این صندوقها افراد را به پسانداز منظم و بلندمدت تشویق میکند که برای برنامهریزی مالی فردی و ملی حیاتی است.
- نقش در اقتصاد ملی: صندوقهای بازنشستگی با حجم عظیم داراییهای خود، بازیگران مهمی در بازارهای سرمایه هستند و نقش حیاتی در تأمین مالی پروژههای عمرانی و صنعتی ایفا میکنند.
- انعطافپذیری: بسیاری از این صندوقها گزینههای سرمایهگذاری و پرداخت متنوعی را ارائه میدهند که به افراد امکان میدهد برنامه بازنشستگی خود را مطابق با نیازها و ریسکپذیری خود تنظیم کنند.
با توجه به این مقدمه، اکنون زمان آن است که به دو مفهوم کلیدی بپردازیم: سوددهی و مستمری نهایی، و فرمولهای (یا مکانیزمهای) محاسبه آنها.
فرمول محاسبه سوددهی (بازدهی) در صندوقهای بازنشستگی تکمیلی
سوددهی یا بازدهی، قلب عملکرد هر صندوق بازنشستگی است. این بخش تعیین میکند که سرمایه مشارکتکنندگان در طول زمان چقدر رشد میکند. از آنجا که بیشتر صندوقهای بازنشستگی تکمیلی بر اساس مدل مشارکتهای تعریفشده عمل میکنند، سوددهی مستقیماً بر میزان سرمایه انباشته شده و در نهایت، بر مستمری نهایی تأثیر میگذارد. در اینجا “فرمول” بیشتر به معنای یک مکانیزم یا مجموعهای از عوامل است تا یک معادله ریاضی ساده و یکتا.
عوامل اصلی مؤثر بر سوددهی:
- بازده سرمایهگذاری (Investment Return):
مهمترین عامل، بازدهی است که صندوق از محل سرمایهگذاری داراییهای خود کسب میکند. این بازده میتواند از منابع مختلفی مانند سود سهام، بهره اوراق قرضه، افزایش ارزش املاک و مستغلات، یا سود حاصل از سایر ابزارهای مالی به دست آید. بازده سرمایهگذاری خود به عوامل زیر بستگی دارد:
- استراتژی سرمایهگذاری صندوق: هر صندوق بر اساس اهداف و میزان ریسکپذیری خود، سبد داراییهای متفاوتی را انتخاب میکند (مثلاً بیشتر در سهام، اوراق قرضه، طلا، املاک). این استراتژی مستقیماً بر بازدهی و ریسک تأثیر میگذارد.
- شرایط بازار: وضعیت اقتصادی کلان، نرخ بهره، تورم، و عملکرد بازارهای مالی جهانی و داخلی، تأثیر بسزایی بر بازدهی دارد.
- مدیریت حرفهای: توانایی مدیران صندوق در شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری، مدیریت ریسک و اتخاذ تصمیمات بهینه.
محاسبه نرخ بازده اسمی (Nominal Return):
نرخ بازده اسمی معمولاً به صورت درصدی از ارزش اولیه سرمایه در یک دوره معین محاسبه میشود.
اگرV_initialارزش سبد سرمایهگذاری در ابتدای دوره وV_finalارزش آن در پایان دوره (پس از کسر یا افزودن جریانهای نقدی میاندوره) باشد، بازده اسمی به صورت زیر قابل نمایش است:R_اسمی = ((V_final - V_initial) / V_initial) * ۱۰۰%
البته در عمل، با توجه به واریز و برداشتهای مداوم، از روشهای پیچیدهتری مانند نرخ بازده داخلی (IRR) یا بازده وزندار زمانی (Time-Weighted Return) استفاده میشود. - هزینههای مدیریت و عملیاتی (Management and Operating Fees):
صندوقهای بازنشستگی برای اداره امور خود و مدیریت سرمایهگذاریها، هزینههایی دارند. این هزینهها از سرمایه مشارکتکنندگان کسر میشوند و مستقیماً سوددهی خالص را کاهش میدهند. این هزینهها شامل:
- کارمزد مدیریت دارایی: درصدی از ارزش کل داراییهای تحت مدیریت.
- هزینههای اداری: شامل حقوق و دستمزد کارکنان، اجاره، نرمافزار، حسابرسی و …
- هزینههای معاملاتی: کارمزد خرید و فروش اوراق بهادار و سایر داراییها.
این هزینهها معمولاً به صورت درصدی از داراییها (مثلاً ۰.۵% تا ۲% سالانه) کسر میشوند. هرچه این هزینهها کمتر باشند، سود خالص بیشتری نصیب مشارکتکنندگان میشود.
- اثر تورم (Inflation Impact):
در حالی که بازده اسمی نشاندهنده رشد سرمایه از نظر پولی است، تورم قدرت خرید این سرمایه را کاهش میدهد. برای درک سوددهی واقعی، باید تورم را در نظر گرفت.
محاسبه بازده واقعی (Real Return):
بازده واقعی نشان میدهد که قدرت خرید سرمایه چقدر افزایش یافته است. تقریباً میتوان آن را با فرمول فیشر محاسبه کرد:R_واقعی ≈ R_اسمی - نرخ_تورم
یا دقیقتر:(۱ + R_واقعی) = (۱ + R_اسمی) / (۱ + نرخ_تورم)
به عنوان مثال، اگر صندوقی ۱۰% بازده اسمی داشته باشد و تورم ۸% باشد، بازده واقعی تنها حدود ۲% است. این نکته برای حفظ ارزش واقعی پسانداز بازنشستگی بسیار حیاتی است. - اثر مرکب سود (Compounding Effect):
یکی از قویترین نیروها در سرمایهگذاری بلندمدت، اثر مرکب است. به این معنی که سود حاصل از سرمایهگذاری در دورههای قبل، خود در دورههای بعدی سودآوری میکند. هرچه دوره سرمایهگذاری طولانیتر و نرخ بازدهی بالاتر باشد، اثر مرکب چشمگیرتر خواهد بود.
فرمول ارزش آتی سرمایه با سود مرکب (بدون در نظر گرفتن مشارکتهای جدید):FV = PV * (۱ + R_دوره)^n
که در آنFVارزش آتی،PVارزش فعلی،R_دورهنرخ بازدهی در هر دوره وnتعداد دورهها است.
فرمول سوددهی خالص نهایی (Conceptual Formula for Net Profitability):
سوددهی خالصی که به حساب هر مشارکتکننده منظور میشود، ترکیبی از بازده سرمایهگذاری کلی صندوق، سهم مشارکتکننده از آن بازده، پس از کسر سهم مربوط به هزینهها است. در صندوقهای مشارکتتعریفشده، ارزش واحد هر مشارکتکننده بر اساس بازده خالص صندوق تغییر میکند.
به زبان ساده، سوددهی که در نهایت به سرمایه شما اضافه میشود، از فرمول کلی زیر پیروی میکند:
سوددهی_خالص = (بازده_سرمایهگذاری_کل_صندوق - هزینههای_مدیریت_و_عملیاتی_صندوق) * (سهم_مشارکتکننده_از_دارایی_صندوق) - (سهم_مشارکتکننده_از_مالیاتها_و_کسورات_مربوطه)
این سوددهی به صورت مداوم (معمولاً روزانه یا ماهانه) محاسبه و بر ارزش واحدهای سرمایهگذاری هر فرد اعمال میشود. در نتیجه، ارزش کل سرمایه انباشته شده (مشارکتها + سوددهی خالص) مبنای محاسبه مستمری نهایی خواهد بود.
فرمول محاسبه مستمری نهایی در صندوقهای بازنشستگی تکمیلی
مستمری نهایی، هدف غایی هر مشارکت در صندوق بازنشستگی است. این رقم نشان میدهد که هر فرد در دوران بازنشستگی، چه میزان پرداخت ماهانه یا سالانه دریافت خواهد کرد. برخلاف سوددهی که بیشتر جنبه ریاضی و مالی دارد، محاسبه مستمری نهایی جنبههای اکچوئری (بیمسنجی) و اجتماعی نیز پیدا میکند. در مدل مشارکتهای تعریف شده، مستمری نهایی عمدتاً بر اساس “سرمایه انباشته شده” در زمان بازنشستگی و “ضریب تبدیل مستمری” محاسبه میشود.
عوامل اصلی مؤثر بر مستمری نهایی:
- سرمایه انباشته شده در زمان بازنشستگی (Accumulated Capital at Retirement):
این مهمترین متغیر است و نتیجه مستقیم جمع کل مشارکتهای فرد در طول دوره کاری و تمام سودهای خالص انباشته شده بر روی آن مشارکتها تا تاریخ بازنشستگی است.
سرمایه_انباشته = مجموع_مشارکتها_فردی_و_کارفرمایی + مجموع_سوددهی_خالص_انباشته_شده
هرچه این رقم بزرگتر باشد، مستمری نهایی نیز پتانسیل بالاتری خواهد داشت. - امید به زندگی در زمان بازنشستگی (Life Expectancy at Retirement):
صندوقها برای محاسبه مدت زمانی که باید به فرد مستمری پرداخت کنند، از جداول امید به زندگی (جداول مرگ و میر) استفاده میکنند. این جداول بر اساس دادههای آماری، میانگین طول عمر افراد را بر حسب جنسیت، سن و گاهی اوقات وضعیت سلامت تخمین میزنند. هرچه امید به زندگی بالاتر باشد، سرمایه انباشته شده باید بر دوره طولانیتری تقسیم شود که منجر به کاهش مبلغ مستمری ماهانه میشود.
- نرخ بهره یا ضریب تبدیل مستمری (Annuity Conversion Factor/Rate):
این ضریب، نحوه تبدیل سرمایه انباشته شده به جریانهای مستمری را تعیین میکند. این ضریب خود تحت تأثیر چندین عامل است:
- نرخ بهره تضمینی یا انتظاری: نرخ بهرهای که صندوق یا شرکت بیمه میتواند بر روی سرمایه باقیمانده بازنشسته در طول دوره پرداخت مستمری کسب کند. نرخهای بهره بالاتر به معنای مستمریهای بالاتر است.
- هزینههای اداری: هزینههایی که صندوق برای مدیریت پرداخت مستمریها متحمل میشود.
- حاشیه سود شرکتهای بیمه (در صورت خرید بیمه مستمری): اگر صندوق سرمایه را به یک شرکت بیمه برای خرید بیمه مستمری (Annuity) منتقل کند، حاشیه سود شرکت بیمه نیز در این ضریب لحاظ میشود.
- نوع مستمری:
- مستمری مادامالعمر (Life Annuity): پرداخت تا پایان عمر بازنشسته.
- مستمری با دوره تضمین (Guaranteed Period Annuity): پرداخت برای حداقل تعداد سالهای مشخص (مثلاً ۱۰ یا ۱۵ سال) حتی اگر بازنشسته فوت کند، و پس از آن تا پایان عمر.
- مستمری مشترک (Joint Annuity): پرداخت به بازنشسته و همسرش.
هر یک از این گزینهها ضریب تبدیل متفاوتی دارند. به عنوان مثال، مستمری مشترک یا دارای دوره تضمین معمولاً منجر به مبلغ ماهانه کمتری میشود، زیرا ریسک پرداخت برای دوره طولانیتری را پوشش میدهد.
- پوششهای تورمی (Inflation Indexation): برخی صندوقها گزینههایی را ارائه میدهند که مستمری با نرخ تورم تعدیل شود. این گزینهها معمولاً مبلغ اولیه مستمری را کاهش میدهند اما قدرت خرید آن را در طول زمان حفظ میکنند.
- سن بازنشستگی (Retirement Age):
سن شروع دریافت مستمری نیز بر میزان آن تأثیر دارد. بازنشستگی زودهنگام به معنای دوره پرداخت طولانیتر و در نتیجه مستمری ماهانه کمتر است، مگر اینکه سرمایه انباشته شده بسیار بالا باشد. بازنشستگی دیرهنگام، با کاهش دوره پرداخت و ادامه انباشت سرمایه (و سود)، میتواند مستمری ماهانه را افزایش دهد.
فرمول کلی محاسبه مستمری نهایی (Conceptual Formula for Final Pension):
در سادهترین حالت، مستمری نهایی به صورت زیر قابل تصور است:
مستمری_ماهانه_نهایی = سرمایه_انباشته_شده_در_زمان_بازنشستگی / ضریب_تبدیل_مستمری_اکچوئری_شده
که در آن، ضریب تبدیل مستمری اکچوئری شده یک عدد پیچیده است که تمامی عوامل فوق (امید به زندگی، نرخ بهره انتظاری، هزینهها، نوع مستمری، و پوششهای اضافی) را در خود جای داده است. این ضریب معمولاً توسط اکچوئرها (متخصصان بیمسنجی) با استفاده از جداول مرگ و میر، منحنیهای نرخ بهره و مفروضات دیگر محاسبه میشود. فرمول ریاضی این ضریب بسیار پیچیده است و شامل محاسبات ارزش فعلی جریانهای نقدی آتی با در نظر گرفتن احتمالات بقا در هر سال است. به عنوان یک مثال ساده، اگر بخواهیم مستمری را به عنوان یک “جریان مساوی” در طول امید به زندگی تقسیم کنیم، میتوانیم از فرمول ارزش فعلی یک آنوئیتی (Annuity) استفاده کنیم، اما با این تفاوت که “مدت” آن به جای یک عدد ثابت، تابعی از جداول مرگ و میر است.
به عنوان یک مثال تقریبی، اگر سرمایه انباشته شده ۱,۰۰۰,۰۰۰ واحد باشد و ضریب تبدیل مستمری اکچوئری شده (مثلاً برای مستمری مادامالعمر ماهانه بدون افزایش و برای یک فرد ۶۵ ساله) ۲۰۰ باشد (که نشاندهنده نسبت تعداد ماههای مورد انتظار پرداخت با در نظر گرفتن بهره و سایر موارد است)، آنگاه مستمری ماهانه تقریباً ۱,۰۰۰,۰۰۰ / ۲۰۰ = ۵,۰۰۰ واحد خواهد بود. این ضریب ۲۰۰ در واقع میانگین تعداد ماههای مورد انتظار زندگی ضرب در عامل تعدیلکننده برای بهره و ریسک است.
تأثیر گزینههای مستمری بر محاسبه نهایی:
- افزایش تورمی (Indexation): اگر فرد گزینه افزایش سالانه مستمری را برای مقابله با تورم انتخاب کند، مستمری اولیه کمتر خواهد بود، زیرا صندوق باید برای پرداختهای آتی که با تورم رشد میکنند، ذخیره بیشتری نگهداری کند.
- دوره تضمین: انتخاب دوره تضمین (مثلاً پرداخت حداقل برای ۱۰ سال) مبلغ مستمری ماهانه را کمی کاهش میدهد، زیرا ریسک زودتر فوت کردن بازنشسته برای صندوق کمتر میشود.
- مستمری مشترک: انتخاب مستمری مشترک برای پوشش همسر، باعث میشود که مبلغ مستمری ماهانه اولیه به طور قابل توجهی کاهش یابد، زیرا صندوق باید برای دو عمر انتظار پرداخت داشته باشد.
شفافیت و گزارشدهی در صندوقهای بازنشستگی
درک این فرمولها و عوامل تأثیرگذار، نیازمند شفافیت بالای صندوقهای بازنشستگی است. صندوقها باید به طور منظم و واضح، گزارشهایی در مورد عملکرد سرمایهگذاری، هزینهها، و پیشبینیهای مستمری به اعضای خود ارائه دهند. این گزارشها باید شامل:
- صورت سود و زیان: جزئیات بازدهی سرمایهگذاری و هزینههای عملیاتی.
- گزارش ارزش واحد: تغییرات ارزش واحدهای سرمایهگذاری اعضا.
- پیشبینی مستمری: تخمینی از مستمری نهایی بر اساس مشارکتهای فعلی، نرخهای بازدهی فرضی، و مفروضات اکچوئری.
- توضیح سیاستها: شرح نحوه محاسبه هزینهها، بازدهی و ضریب تبدیل مستمری.
این شفافیت به اعضا کمک میکند تا تصمیمات آگاهانهای در مورد میزان مشارکت، سن بازنشستگی، و گزینههای مستمری خود بگیرند.
نکات کلیدی برای مشارکتکنندگان جهت بهینهسازی سوددهی و مستمری
با درک این فرمولها و عوامل تأثیرگذار، مشارکتکنندگان میتوانند اقدامات مؤثری برای بهینهسازی سوددهی و افزایش مستمری نهایی خود انجام دهند:
-
- شروع زودهنگام: هرچه زودتر شروع به مشارکت کنید، اثر مرکب سود برای مدت زمان طولانیتری عمل میکند و سرمایه انباشته شده به طور چشمگیری افزایش مییابد. حتی مشارکتهای کوچک در سنین پایین، در بلندمدت نتایج بزرگی خواهند داشت.
- مشارکت منظم و حداکثری: به طور منظم و تا حد امکان، بیشترین مبلغ ممکن را مشارکت کنید. برخی صندوقها ممکن است سقفهایی برای مشارکت سالانه داشته باشند. از این ظرفیت به نحو احسن استفاده کنید.
- آگاهی از استراتژی سرمایهگذاری صندوق: درک کنید که صندوق شما چگونه سرمایهگذاری میکند. آیا پرتفوی آن با ریسکپذیری و افق زمانی شما مطابقت دارد؟ برخی صندوقها گزینههای مختلفی برای سرمایهگذاری ارائه میدهند که میتوانید بر اساس پروفایل ریسک خود، آنها را انتخاب کنید.
- توجه به هزینهها: هزینههای مدیریت و عملیاتی صندوق را بررسی کنید. صندوقهایی با هزینههای کمتر، میتوانند سوددهی خالص بالاتری را به شما ارائه دهند، حتی اگر بازده ناخالص آنها یکسان باشد. تفاوت یک یا دو دهم درصد در هزینهها، در بلندمدت میتواند تأثیر چشمگیری بر سرمایه نهایی شما داشته باشد.
- مدیریت ریسک در دوران پیش از بازنشستگی: با نزدیک شدن به دوران بازنشستگی، معمولاً توصیه میشود که پرتفوی سرمایهگذاری از داراییهای پرریسکتر به داراییهای کمریسکتر (مانند اوراق قرضه) تغییر یابد تا از نوسانات شدید بازار در سالهای پایانی جلوگیری شود و سرمایه انباشته شده حفظ گردد.
- انتخاب سن بازنشستگی مناسب: در صورت امکان، به تعویق انداختن بازنشستگی میتواند به افزایش سرمایه انباشته و کاهش دوره پرداخت مستمری کمک کند که هر دو منجر به مستمری ماهانه بالاتری میشوند.
- بررسی گزینههای مستمری: قبل از بازنشستگی، گزینههای مختلف پرداخت مستمری (مادامالعمر، با دوره تضمین، مشترک، با تعدیل تورمی) را به دقت بررسی کنید و گزینهای را انتخاب کنید که بهترین تطابق را با نیازها و شرایط خانواده شما دارد. در نظر داشته باشید که گزینههایی با پوشش ریسک بالاتر (مانند پوشش همسر یا تعدیل تورمی) معمولاً مستمری اولیه کمتری دارند.
- توجه به تورم: همیشه به بازده واقعی (پس از کسر تورم) توجه کنید، نه فقط بازده اسمی. هدف اصلی حفظ و افزایش قدرت خرید در دوران بازنشستگی است.
- مشاوره مالی: در صورت لزوم، با یک مشاور مالی متخصص مشورت کنید تا یک برنامه جامع بازنشستگی متناسب با شرایط شخصی خود تدوین کنید.
نتیجهگیری
محاسبه سوددهی و مستمری نهایی در صندوقهای بازنشستگی تکمیلی فرآیندی پویا و چندوجهی است که تحت تأثیر عوامل مالی، اقتصادی، اکچوئری و حتی اجتماعی قرار دارد. در حالی که ممکن است یک “فرمول” ساده و یکتا برای همه صندوقها وجود نداشته باشد، اما مکانیسمهای بنیادی که در این مقاله شرح داده شد، چارچوبی جامع برای درک چگونگی عملکرد این سیستمها ارائه میدهد. سوددهی صندوق که حاصل بازده سرمایهگذاری پس از کسر هزینهها و اثر تورم است، مستقیماً بر میزان سرمایه انباشته شده تأثیر میگذارد. سپس، این سرمایه انباشته شده با استفاده از ضریب تبدیل مستمری (که شامل امید به زندگی، نرخ بهره، و نوع مستمری انتخابی است) به جریانهای منظم مستمری تبدیل میشود.
برای هر فرد، درک این مفاهیم و عوامل تأثیرگذار، کلید برنامهریزی موفق برای یک دوران بازنشستگی مطمئن و با کرامت است. شفافیت صندوقها و تلاش آگاهانه مشارکتکنندگان برای بهینهسازی مشارکتها و گزینههای بازنشستگی، میتواند تفاوت چشمگیری در کیفیت زندگی دوران پس از کار ایجاد کند. صندوقهای بازنشستگی تکمیلی صرفاً ابزارهای مالی نیستند؛ آنها ستونهای امید و امنیت برای آینده میلیونها نفر هستند که با برنامهریزی دقیق و مدیریت هوشمندانه، میتوانند به این امیدها جامه عمل بپوشانند.
نویسنده: امیر حسین البرز
لینک ثبت نام در صندوق های سرمایه گذاری لوتوس پارسیان:
https://lotusib.ir/sejam/signup-step-one?ref_value=۵۲۷۵۶۴
لینک ثبت نام در صندوق های سرمایه گذاری فارابی:
https://account.irfarabi.com/reg/?ref=WH۲۰۷۴
|




