یک وام، دو رقم؛ چرا به بعضی بازنشستگان ۷۵ میلیون و به بعضی ۶۰ میلیون می‌رسد؟

وام کدام بازنشسته بیشتر است؟

در سال ۱۴۰۵، مبلغ وام ضروری بازنشستگان کشوری ۷۵ میلیون تومان تعیین شده است. صندوق بازنشستگی کشوری اعلام کرده بیش از ۷۳۰ هزار درخواست برای این تسهیلات ثبت شده و پس از بررسی درخواست‌ها، ۳۲۰ هزار نفر مشمول دریافت وام شده‌اند. این تسهیلات با کارمزد سالانه ۴ درصد و بازپرداخت ۳۶ ماهه پرداخت می‌شود.

در مقابل، وام بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ ۶۰ میلیون تومان است و دوره بازپرداخت آن ۲۴ ماه تعیین شده است. سازمان تأمین اجتماعی در اعلام اولیه خود از پرداخت حدود ۳۴۰ هزار فقره وام خبر داده بود؛ با این حال، محمد اسدی، رئیس هیأت‌مدیره کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی، در مردادماه از سهمیه ۳۲۰ هزار فقره سخن گفته است.

یکی از مهم‌ترین اعداد وام بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۵، بیش از ۷۳۰ هزار درخواست است.

صندوق بازنشستگی کشوری اعلام کرده پس از پایان مهلت ثبت‌نام در ۲۰ خرداد، درخواست‌های متقاضیان بررسی شده و در نهایت ۳۲۰ هزار فقره وام ۷۵ میلیون تومانی برای واجدان شرایط در نظر گرفته شده است.

پرداخت این تسهیلات نیز در ۱۰ نوبت برنامه‌ریزی شده و در هر نوبت حدود ۳۲ هزار نفر در اولویت دریافت قرار گرفته‌اند.

بر این اساس، ظرفیت اعلام‌شده وام معادل حدود ۴۳.۸ درصد تعداد درخواست‌های ثبت‌شده است. البته این نسبت را نباید «شانس قطعی دریافت وام» دانست، زیرا انتخاب افراد بر اساس شاخص‌های اولویت‌بندی انجام شده است.

در طرف مقابل، وضعیت تقاضا در تأمین اجتماعی بسیار متفاوت است.

محمد اسدی، رئیس هیأت‌مدیره کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی، گفته حدود ۵ میلیون مستمری‌بگیر مستقیم تحت پوشش سازمان قرار دارند و در عمل حدود ۴ میلیون نفر متقاضی بالفعل وام هستند. او همزمان گفته سهمیه امسال به ۳۲۰ هزار فقره وام ۶۰ میلیون تومانی رسیده است.

البته این عدد چهار میلیون، آمار ثبت‌نام قطعی سامانه وام نیست؛ بلکه برآوردی است که رئیس کانون عالی بازنشستگان از تقاضای بالفعل مطرح کرده است. این حال، اگر صرفاً برای نشان دادن فاصله میان تقاضا و ظرفیت، ۳۲۰ هزار سهمیه را با این برآورد مقایسه کنیم، ظرفیت وام معادل حدود ۸ درصد تقاضای اعلام‌شده خواهد بود.

یکی از مهم‌ترین نکاتی که در اظهارات رئیس کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی وجود دارد، دلیل اصلی تقاضای وام است.

اسدی گفته بیش از ۹۰ درصد تقاضاهای وام بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی برای پرداخت هزینه‌های درمان است.

این عدد، اهمیت اقتصادی وام را فراتر از یک تسهیلات مصرفی معمولی نشان می‌دهد؛ زیرا بخش عمده تقاضا، طبق این اظهارنظر، برای پوشش هزینه‌های درمانی مطرح می‌شود.

تفاوت دیگر دو وام، دوره بازپرداخت است.

وام بازنشستگان کشوری ۳۶ ماهه و وام تأمین اجتماعی ۲۴ ماهه است. هر دو نیز با کارمزد سالانه ۴ درصد اعلام شده‌اند.

اگر فقط اصل وام را بدون لحاظ کارمزد بر تعداد ماه‌های بازپرداخت تقسیم کنیم، مبلغ ماهانه برای وام کشوری حدود ۲ میلیون و ۸۳ هزار تومان و برای وام تأمین اجتماعی حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود.

در سال ۱۴۰۵، وام ضروری بازنشستگان کشوری ۷۵ میلیون تومان و وام بازنشستگان تأمین اجتماعی ۶۰ میلیون تومان است. هر دو تسهیلات با کارمزد ۴ درصد ارائه می‌شوند، اما دوره بازپرداخت آنها متفاوت است؛ ۳۶ ماه برای کشوری‌ها و ۲۴ ماه برای تأمین اجتماعی.

از سوی دیگر، بیش از ۷۳۰ هزار نفر برای وام کشوری درخواست داده‌اند و ظرفیت نهایی ۳۲۰ هزار فقره اعلام شده است. در تأمین اجتماعی نیز رئیس کانون عالی بازنشستگان از حدود ۴ میلیون متقاضی بالفعل در میان حدود ۵ میلیون مستمری‌بگیر مستقیم سخن گفته و سهمیه را ۳۲۰ هزار فقره اعلام کرده است.

بنابراین اگر معیار مبلغ وام و طول دوره بازپرداخت باشد، کفه ترازو به نفع بازنشستگان کشوری است؛ اما اگر معیار ابعاد تقاضا نسبت به ظرفیت باشد، تأمین اجتماعی با شکاف بسیار بزرگ‌تری میان تقاضای اعلام‌شده و ظرفیت تسهیلات مواجه است.