بخش خدمات انگلیس بیشترین افت را ثبت کرد

رکود در بخش خدمات بریتانیا و تأثیرات ژئوپلیتیک بر بازارهای مالی جهانی

فعالیت بخش خدمات بریتانیا در ماه ژوئن با سریع‌ترین روند کاهش در نزدیک به سه و نیم سال گذشته مواجه شده است. این رخداد اقتصادی که ناشی از تضعیف اعتماد کسب‌وکارها و افزایش چشمگیر هزینه‌های عملیاتی است، تحت تاثیر شدید تنش‌های ژئوپلیتیکی و به ویژه جنگ و درگیری‌های منطقه‌ای با مشارکت آمریکا و اسرائیل علیه ایران شکل گرفته است. این بحران‌های بین‌المللی نه تنها اقتصادهای توسعه‌یافته غربی را تحت تأثیر قرار داده‌اند، بلکه موجی از نااطمینانی و ریسک‌گریزی را در سراسر بازارهای مالی جهان و از جمله بازار بورس اوراق بهادار تهران ایجاد کرده‌اند.

بر اساس آخرین گزارش‌های اقتصادی منتشر شده توسط مؤسسه اس‌اندپی گلوبال، شاخص مدیران خرید بخش خدمات بریتانیا در ماه ژوئن به عدد ۴۸.۸ واحد نزول کرده است. این رقم در مقایسه با عدد ۴۹.۳ واحدی که در ماه مه ثبت شده بود، کاهش معناداری را نشان می‌دهد. برای درک بهتر این موضوع باید اشاره کرد که در ادبیات اقتصادی، عدد ۵۰ به عنوان مرز میان رونق و انقباض شناخته می‌شود. قرار گرفتن این شاخص برای دومین ماه متوالی در زیر مرز ۵۰ واحد، نشان‌دهنده یک رکود فنی و افت فعالیت‌های اقتصادی در یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های اقتصاد انگلستان است که از ژانویه سال ۲۰۲۳ بی‌سابقه بوده است.

شاخص مدیران خرید چیست و چرا زیر ۵۰ قرار گرفتن آن زنگ خطری برای اقتصاد است؟

شاخص مدیران خرید یک سنجه اقتصادی بسیار مهم است که از طریق نظرسنجی از مدیران خرید شرکت‌های فعال در بخش‌های تولیدی و خدماتی به دست می‌آید. این شاخص وضعیت کلی اقتصاد را از دیدگاه افرادی که مستقیماً در چرخه تأمین، خرید مواد اولیه و ارائه خدمات حضور دارند، ارزیابی می‌کند. کاهش این شاخص به زیر ۵۰ واحد به این معناست که مدیران شرکت‌ها نسبت به آینده اقتصادی بدبین هستند، تقاضای مشتریان کاهش یافته، سفارش‌های جدید افت کرده و متعاقباً استخدام نیروی کار جدید متوقف یا معکوس شده است.

در گزارش اس‌اندپی گلوبال به صراحت ذکر شده است که فعالان اقتصادی بریتانیا، شرایط ضعیف اقتصاد داخلی و همچنین تداوم عدم قطعیت‌های ژئوپلیتیکی ناشی از تنش‌های نظامی و سیاسی غرب علیه ایران را عامل اصلی افت شدید فعالیت‌های خود می‌دانند. ریسک‌گریزی شدید مشتریان در شرایط ناامنی بین‌المللی موجب شده است تا مخارج غیراورژانسی و سرمایه‌گذاری‌های جدید در بخش خدمات بریتانیا به تعویق بیفتد.

ریسک سیستماتیک و زنجیره انتقال بحران به بازار سرمایه ایران

در تحلیل بازارهای مالی، ریسک‌ها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: ریسک‌های غیرسیستماتیک که مربوط به یک صنعت یا شرکت خاص هستند و با تنوع‌بخشی به سبد سهام قابل کنترل می‌باشند، و ریسک‌های سیستماتیک یا ریسک‌های بازار که کل اقتصاد را تحت تأثیر قرار می‌دهند و نمی‌توان به راحتی با تنوع‌بخشی از آن‌ها گریخت. تنش‌های ژئوپلیتیکی و اخبار مربوط به درگیری‌های بین‌المللی، دقیقاً در زمره ریسک‌های سیستماتیک قرار می‌گیرند.

هنگامی که ریسک سیستماتیک در سطح جهانی به دلیل درگیری‌های نظامی افزایش می‌یابد، رفتارهای سرمایه‌گذاران تغییر کرده و به سمت دارایی‌های امن سوق پیدا می‌کند. این فرآیند که به آن فرار به سوی امنیت گفته می‌شود، سبب افزایش تقاضا برای طلا، ارزهای معتبر و صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت می‌شود. در همین حال، بازارهای سهام معمولاً با افت ارزش و خروج پول هوشمند مواجه می‌شوند.

اثرگذاری تحولات جهانی بر بازار بورس تهران

بازار بورس اوراق بهادار تهران نیز به عنوان یک بازار حساس به تحولات سیاسی و بین‌المللی، به شدت تحت تأثیر این ریسک‌های سیستماتیک قرار دارد. برای درک بهتر این پیوند، می‌توانیم به تأثیرات این بحران‌ها بر بخش‌های مختلف بورس ایران اشاره کنیم:

• صنایع کامودیتی‌محور و صادراتی: بخش عمده‌ای از ارزش بازار بورس تهران را شرکت‌های بزرگ پتروشیمی، فلزات اساسی و استخراج کانه‌های فلزی (مانند نمادهای فولاد، فملی، فارس و مارون) تشکیل می‌دهند. این شرکت‌ها قیمت محصولات خود را بر اساس نرخ‌های جهانی و قیمت دلار نیمایی تعیین می‌کنند. هرگونه رکود در اقتصادهای بزرگی نظیر بریتانیا و اروپا که ناشی از افزایش هزینه‌های انرژی و ناامنی در مسیرهای مواصلاتی باشد، تقاضای جهانی برای این محصولات را کاهش داده و قیمت جهانی کامودیتی‌ها را نزولی می‌کند که این امر مستقیماً بر سودآوری شرکت‌های بورسی ایران اثر منفی می‌گذارد.
• نوسانات نرخ ارز و تورم انتظاری: در شرایطی که تهدیدات نظامی و فشارهای سیاسی علیه ایران افزایش می‌یابد، نرخ ارز در بازار آزاد با افزایش ناگهانی مواجه می‌شود. گرچه افزایش نرخ دلار در بلندمدت به نفع شرکت‌های صادراتی بورس است، اما در کوتاه‌مدت به دلیل ناامنی اقتصادی و افزایش هزینه‌های تولید و تامین مواد اولیه، باعث ایجاد تلاطم و رفتار هیجانی در بورس تهران می‌شود.
• واکنش شاخص کل بورس تهران: از منظر تاریخی، هر زمان که تنش‌های ژئوپلیتیک شدت یافته است، شاخص کل بورس تهران با ریزش مواجه شده و صف‌های فروش سنگینی در اکثر نمادها شکل گرفته است. در این زمان‌ها، سرمایه‌گذاران حقیقی اقدام به خروج پول از بازار سهام کرده و نقدینگی خود را به سمت بازارهای موازی مانند طلا، سکه یا صندوق‌های کالایی پشتوانه طلا هدایت می‌کنند.

تحلیل بنیادی و تکنیکال بورس تهران در مواجهه با شرایط بحرانی

یک سرمایه‌گذار هوشمند در زمان بروز بحران‌های ژئوپلیتیک و اقتصادی، تصمیمات خود را بر پایه تحلیل‌های دقیق بنیادی و تکنیکال استوار می‌کند تا بتواند ارزش دارایی‌های خود را حفظ کرده و حتی از فرصت‌های پیش‌آمده استفاده کند.

۱. تحلیل بنیادی در دوران نااطمینانی

از دیدگاه تحلیل بنیادی، در شرایط نااطمینانی اقتصادی باید به سراغ شرکت‌هایی رفت که دارای حاشیه سود بالا، جریان نقدی قوی و بدهی ارزی اندک هستند. به عنوان مثال، شرکت‌های خدماتی و ریالی بورس تهران که وابستگی کمتری به واردات مواد اولیه دارند و محصولات آن‌ها جزو کالاهای اساسی و مصرفی مردم است (مانند گروه دارویی و گروه غذایی)، در زمان بحران‌ها ثبات بیشتری از خود نشان می‌دهند.

همچنین محاسبه نسبت قیمت به سود (P/E) بازار و تک‌تک سهم‌ها اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند. در مواقعی که به دلیل ترس و رفتارهای هیجانی، قیمت سهام بنیادی به شدت ریزش می‌کند، نسبت P/E این شرکت‌ها به محدوده‌های بسیار جذابی می‌رسد که در بلندمدت سودهای کلانی را نصیب خریداران صبور می‌سازد.

۲. تحلیل تکنیکال و شناسایی سطوح کلیدی

از منظر تحلیل تکنیکال، در زمان وقوع تنش‌های سیاسی، بررسی نمودار شاخص کل و نمادهای پیشروی بازار به ما کمک می‌کند تا نقاط حمایتی معتبر را شناسایی کنیم. معمولاً در این شرایط، اندیکاتورهای نوسان‌نما مانند شاخص قدرت نسبی (RSI) وارد محدوده اشباع فروش می‌شوند که نشان‌دهنده افراط در عرضه سهام است.

شناسایی الگوهای بازگشتی در محدوده‌های حمایتی استاتیک و دینامیک و همچنین بررسی حجم معاملات در روزهای منفی بازار، به معامله‌گران کمک می‌کند تا متوجه شوند که آیا خروج پول در حال ضعیف شدن است یا خیر. زمانی که حجم معاملات در نزدیکی یک سطح حمایتی مهم کاهش می‌یابد و اصطلاحاً بازار قفل در صف فروش با حجم مبنای کم می‌شود، نشان از کاهش عمق ریزش دارد و معمولاً پس از فروکش کردن اخبار منفی، بازار به سرعت آماده صعود مجدد می‌شود.

ابزارهای نوین مدیریت ریسک: صندوق‌های سرمایه‌گذاری

یکی از بزرگترین چالش‌های سرمایه‌گذاران در زمان بحران‌های بین‌المللی و رکودهای اقتصادی مانند آنچه در بخش خدمات بریتانیا رخ داده، نداشتن تخصص یا زمان کافی برای پایش مداوم بازار و چیدمان پرتفوی مناسب است. در این شرایط، استفاده از ابزارهای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم مانند صندوق‌های سرمایه‌گذاری، بهترین راهکار برای مدیریت ریسک و حفظ ارزش دارایی‌ها به شمار می‌رود.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری با بهره‌گیری از مدیران حرفه‌ای و تحلیل‌گران باسابقه، دارایی‌های صندوق را بین طیف متنوعی از سهام، اوراق مشارکت، طلا و ابزارهای درآمد ثابت تقسیم می‌کنند. این تنوع‌بخشی باعث می‌شود که حتی در صورت ریزش شدید بخشی از بازار، بخش‌های دیگر مانع از زیان عمده سبد سرمایه‌گذاری شوند.

معرفی گزینه‌های معتبر برای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم

در بازار سرمایه ایران، صندوق‌های متنوعی وجود دارند که به سرمایه‌گذاران امکان می‌دهند متناسب با میزان ریسک‌پذیری خود، اقدام به سرمایه‌گذاری کنند. از جمله معتبرترین این صندوق‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• صندوق‌های درآمد ثابت: این صندوق‌ها بخش عمده دارایی خود را در سپرده‌های بانکی و اوراق مشارکت سرمایه‌گذاری می‌کنند و سودی بدون ریسک، روزشمار و معمولاً بالاتر از نرخ سود بانکی پرداخت می‌کنند. این ابزار در زمان تنش‌های ژئوپلیتیک، پناهگاهی امن برای حفظ نقدینگی است.
• صندوق‌های سهامی: برای افرادی که دیدگاه بلندمدت دارند و می‌خواهند در زمان افت قیمت‌ها، سهام ارزنده را در کف‌های قیمتی خریداری کنند، صندوق‌های سهامی به دلیل مدیریت فعال پرتفو، عملکردی به مراتب بهتر از شاخص کل ارائه می‌دهند.
• صندوق‌های طلا: این صندوق‌ها با سرمایه‌گذاری روی گواهی سپرده سکه طلا و شمش طلا، به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهند بدون دغدغه‌های امنیتی خرید فیزیکی طلا، از رشد قیمت این دارایی امن بهره‌مند شوند.

برای شروع سرمایه‌گذاری و بهره‌مندی از مدیریت دارایی حرفه‌ای، ثبت‌نام در صندوق‌های معتبر گام نخست است. در زیر لینک‌های ثبت‌نام دو مجموعه از بزرگترین و معتبرترین صندوق‌های سرمایه‌گذاری کشور آورده شده است:

لینک ثبت نام در صندوق های سرمایه گذاری لوتوس پارسیان:
https://lotusib.ir/sejam/signup-step-one?ref_value=۵۲۷۵۶۴

لینک ثبت نام در صندوق های سرمایه گذاری فارابی:
https://account.irfarabi.com/reg/?ref=WH۲۰۷۴

چشم‌انداز آینده و توصیه‌های استراتژیک برای فعالان بازار

کاهش فعالیت‌های بخش خدمات بریتانیا و وضعیت شکننده اقتصاد اروپا نشان می‌دهد که بحران‌های سیاسی در خاورمیانه و شرق اروپا، تأثیراتی فراتر از مرزهای جغرافیایی محل وقوع دارند. افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی، اختلال در زنجیره‌های تأمین کالا و نوسان شدید در قیمت انرژی و طلا، واقعیت‌های جدید اقتصاد جهانی هستند.

در چنین شرایطی، توصیه می‌شود سرمایه‌گذاران بورس تهران رفتارهای زیر را در پیش بگیرند:

• پرهیز از رفتارهای هیجانی: تصمیم‌گیری در فضای ملتهب سیاسی و فروش سهام بنیادی در صف‌های فروش، معمولاً منجر به شناسایی زیان‌های غیرقابل جبران می‌شود. تاریخ بورس نشان داده است که بازارهای مالی پس از هر شوک سیاسی، مسیر تعادلی خود را مجدداً پیدا می‌کنند.
• تنوع‌بخشی به دارایی‌ها: همواره بخشی از سبد دارایی خود را به دارایی‌های نقدشونده مانند صندوق‌های درآمد ثابت یا صندوق‌های طلا اختصاص دهید تا در مواقع لزوم بتوانید از فرصت‌های خرید در بازار سهام استفاده کنید.
• تمرکز بر تحلیل بنیادی: در زمان اصلاح بازار، همواره قیمت سهم را با ارزش ذاتی آن مقایسه کنید. شرکت‌هایی که دارای طرح‌های توسعه‌ای سودآور، ترازنامه قوی و سود تقسیمی مناسب در مجمع هستند، همیشه گزینه‌هایی امن برای عبور از طوفان‌های اقتصادی به شمار می‌روند.